"Panel" sistemleri veri güvenliğini tehdit ediyor
Türkiye Bilişim Derneği Genel Başkanı Kenan Altınsaat ile Türkiye Bilişim Derneği Eskişehir Şube Başkanı, bilişim hukuku uzmanı Av. Murat Kandır'ın EKONOMİ gazetesine yaptığı değerlendirmelere göre, kamuoyunda "panel" olarak bilinen yasa dışı sorgu sistemleri kişisel verilerin hukuka aykırı dolaşımını kolaylaştıran yapılara dönüşüyor. Uzmanlar, bu sistemlerin teknik görünümünün güven oluşturabileceğini ancak sorgu ekranlarının masum platformlar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek vatandaşların kişisel veri güvenliği konusunda dikkatli davranmasının önemine işaret ediyor.
TEMEL AKBAŞ / ESKİŞEHİR
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin tartışmalar, son dönemde kamuoyunda "panel" olarak adlandırılan yasa dışı sorgu sistemleriyle yeniden gündeme geldi. T.C. kimlik numarasından adres bilgilerine, telefon kayıtlarından araç bilgilerine kadar farklı veri kümelerinin tek ekran üzerinden sorgulanabildiği iddia edilen bu yapılar, bilişim hukuku ve siber güvenlik alanında yeni risk başlıkları oluşturuyor.
Türkiye Bilişim Derneği (TBD) Genel Başkanı Kenan Altınsaat ile TBD Eskişehir Şube Başkanı, bilişim hukuku uzmanı ve bilgisayar mühendisi Av. Murat Kandır'ın EKONOMİ gazetesine yaptığı değerlendirmelere göre, söz konusu sistemler yalnızca kişisel mahremiyet açısından değil, hukuki, teknik ve toplumsal boyutlarıyla ele alınması gereken bir güvenlik konusu niteliği taşıyor.
Kandır, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde elde edilmesi ve dolaşıma girmesinin dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı, tehdit ve şantaj gibi farklı suçlara zemin hazırlayabildiğini belirterek, "Bugün korunmayan bir kişisel veri, yarın çok daha büyük bir mağduriyetin başlangıcı olabilir" dedi.
Teknik görünüm güvenilir olduğu anlamına gelmiyor
Kandır'ın teknik incelemesine göre, örnek panel sistemlerinde kullanıcı adı ve parola ile giriş, CAPTCHA doğrulaması ve Cloudflare gibi yaygın güvenlik altyapıları kullanılıyor. Bu durumun profesyonel bir görünüm oluşturduğunu belirten Kandır, kullanılan teknolojilerin tek başına hukuka uygunluk göstergesi olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Cloudflare altyapısının bankalar, üniversiteler ve uluslararası teknoloji şirketleri tarafından da kullanıldığını ifade eden Kandır, adli bilişim açısından bu tür sistemlerin gerçek sunucu IP adresini gizleyebilmesi nedeniyle soruşturma süreçlerini teknik olarak zorlaştırabildiğini dile getirdi.
Türkiye'den erişimi engellenen ve VPN aracılığıyla ulaşılabilen örneklerin bulunduğunu aktaran Kandır, bunun tek başına yasa dışılık göstergesi sayılamayacağını belirterek, "Asıl değerlendirilmesi gereken, verinin hangi yöntemle elde edildiğidir" ifadelerini kullandı.
Sorgu ekranları organize bir yapıya işaret ediyor
Kandır'ın değerlendirmesine göre, incelenen örnek sistemler rastgele hazırlanmış internet sayfalarından çok, kullanıcı yönetimi bulunan platform yapısı sergiliyor. Kullanıcı hesabı oluşturma, şifre yenileme seçenekleri ile Telegram ve Discord bağlantılarının bu organizasyonun parçaları olarak öne çıktığını belirten Kandır, teknik bulguların soruşturmalarda başlangıç noktası oluşturabileceğini, ancak hukuki değerlendirme için sunucu kayıtları, ağ trafiği ve alan adı geçmişinin birlikte incelenmesi gerektiğini söyledi.
KVKK ve Türk Ceza Kanunu birlikte uygulanabiliyor
Kandır, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi, sorgulanması veya paylaşılması halinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun yanı sıra Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerinin de devreye girebildiğini belirtti. Somut olayın niteliğine göre kişisel verilerin kaydedilmesi, hukuka aykırı ele geçirilmesi, bilişim sistemine yetkisiz erişim veya sistemi bozma gibi farklı suç tiplerinin aynı anda oluşabileceğini ifade etti.
Vatandaşların en çok yönelttiği sorulardan birinin bu sistemlere giriş yapmanın suç oluşturup oluşturmadığı olduğunu belirten Kandır, bir internet sitesinin giriş ekranını görüntülemenin tek başına suç oluşturmayacağını, ancak hukuka aykırı şekilde kurulduğu bilinen sistemlerde kişisel veri sorgulanması, görüntülenmesi, kaydedilmesi veya paylaşılmasının hukuki sorumluluk doğurabileceğini söyledi.
"'Sadece merak ettim' savunması, hukuka aykırı elde edilmiş kişisel verilerin kullanılmasını meşru hale getirmez" diyen Kandır, başkasına ait hesapla giriş yapılması veya verilerin üçüncü kişilerle paylaşılması halinde cezai sorumluluğun ağırlaşabileceğini kaydetti.
TBD: Dijital güvenlik ortak sorumluluk
Türkiye Bilişim Derneği Genel Başkanı Kenan Altınsaat da kişisel verilerin hukuka aykırı yollarla sorgulanmasına imkân tanıyan sistemlerin bireysel mahremiyetin yanı sıra ülkenin dijital güvenliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Altınsaat, kişisel verilerin ekonomik değeri bulunan stratejik bir unsur haline geldiğini ifade ederek, kamu kurumları, özel sektör, akademi ve vatandaşların veri güvenliği konusunda ortak sorumlulukla hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Kandır ise kişisel verilerinin hukuka aykırı şekilde kullanıldığını düşünen vatandaşların Cumhuriyet Başsavcılığı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na başvurabileceklerini belirterek, güçlü parola kullanılması, iki aşamalı kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesi ve dijital hesapların düzenli kontrol edilmesinin kişisel veri güvenliği açısından temel tedbirler arasında yer aldığını söyledi.
