Karadeniz’in yeni mavi hazinesi: Türk somonu
Samsun, Yakakent’te düzenlenen Türk Somonu Hasat Festivali üretimin, ihracatın, emeğin ve bölgesel kalkınmanın aynı sofrada buluştuğu bir ekonomik ve kültürel etkinliğe dönüştü.
Samsun’un Yakakent ilçesi geçtiğimiz günlerde yalnızca Karadeniz’in serin rüzgârlarını değil, Türkiye’nin su ürünleri alanındaki büyüme hikâyelerinden birini de ağırladı. “1. Türk Somonu Hasat Festivali”, adından anlaşılacağı gibi bir hasat kutlamasının çok ötesindeydi. Ekonomiden gastronomiye, sürdürülebilir üretimden ihracata kadar uzanan geniş bir çerçevede şekillenen festival, Türk somonunun geldiği noktayı gözler önüne serdi.
Organizasyonda Karadeniz’in üretim gücü, sahilde kurulan stantlarda, teknelerin arasında, meydandaki kalabalıkta ve ikram edilen somon tabaklarında hissedildi. Bir dönem yalnızca sınırlı üretim kapasitesiyle konuşulan Türk somonu bugün artık Türkiye’nin stratejik ihraç ürünleri arasında gösteriliyor.
Devlet, sektör ve üretici aynı masada
Programa Samsun ve bölge protokolünün yanı sıra iş dünyasından, üretici birliklerinden ve akademik çevrelerden yoğun katılım vardı. Festivalin dikkat çeken isimlerinden biri de Japonya Büyükelçiliği Misyon Şefi Yardımcısı Tahara Koji oldu. Bu ilgi, Türk somonunun yalnızca yerel değil küresel ölçekte de dikkat çekmeye başladığını gösteriyordu.
500 milyon dolarlık büyüklük
Festival boyunca yapılan konuşmalarda en çok dikkat çeken başlık kuşkusuz ekonomik verilerdi. 2015-2017 yıllarında oldukça sınırlı seviyelerde bulunan üretim bugün ilerlemiş durumda. Sektörün yıllık ihracat büyüklüğü yaklaşık 500 milyon dolar seviyesine çıkarken, mevcut tesislerin tam kapasite çalışmasıyla üretimin kısa süre içinde 200 bin tona ulaşabileceği ifade edildi. 2028 yılı için belirlenen 3 milyar dolarlık ihracat hedefi ise Türk somonunu Türkiye’nin tarımsal ihracatında yeni lokomotiflerden biri hâline getirmeyi amaçlıyordu.
Festival kapsamında paylaşılan verilere göre 2025 yılında Türkiye’de 115 bin ton Türk somonu üretilmişti. Bunun 100 bin tonu ihraç edilirken yalnızca 15 bin tonu iç piyasada tüketilmişti.
Festival etkinlikleri
Yakakent’te festival boyunca yalnızca sektör konuşulmadı; meydan aynı zamanda bir kültür alanına dönüştü. Somon stantları kuruldu, yemek yarışmaları yapıldı, üç bin konuğa somon ikram edildi. Halk oyunları gösterileri, mehteran performansları ve akşam konserleri Karadeniz’in üretim enerjisini kültürel bir şenliğe taşıdı. Ama belki de festivalin en önemli tarafı şuydu:
Anadolu ve Karadeniz artık yalnızca klasik tarım ürünleriyle değil, su ürünleri alanındaki yeni yatırımlarıyla da dünyaya güçlü bir hikâye anlatmaya başlıyor.
