Mahfi Eğilmez: Hayat pahalılığı nüfusun yapısını değiştiriyor

Ekonomist Mahfi Eğilmez, TÜİK'in açıkladığı son nüfus sayım sonuçlarını değerlendirdi. Yükselen hayat pahalılığının nüfus artış hızını yavaşlattığını belirten Eğilmez, "Nüfus yaşlanma sürecine girdi" dedi.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME
Mahfi Eğilmez: Hayat pahalılığı nüfusun yapısını değiştiriyor

Mahfi Eğilmez, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemiyle gerçekleştirilen sayımı değerlendirdiği "Türkiye Nüfusunun Yapısı Değişiyor" başlıklı yazsında, yıllık nüfus artışında ciddi bir düşüş yaşandığına dikkat çekerek, bunun en önemli sebaplerinden birinin hayat pahalılığı olduğunu aktardı.

Eğilmez, artık Türkiye nüfusunun yaşlanma sürecine girdiğine dikkat çektiği yazısında şunları ifade etti:

"TÜİK, 2023 yılında Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemiyle (ADNKS) yapılan nüfus sayım sonuçlarını açıkladı.[i] Buna göre 2023 yılı itibarıyla Türkiye’nin nüfusu 85.372.377 kişi. Nüfusun yüzde 50,1'i erkeklerden yüzde 49,9'u da kadınlardan oluşuyor. Yıllık nüfus artışında 2023 yılında ciddi bir düşüş söz konusu. 2022 yılında binde 7,1 artan nüfus 2023 yılında binde 1,1 artmış görünüyor. Bu hızlı düşüşte hızla yükselen hayat pahalılığının ve yaşanan depremin etkisi vardır.

İl ve ilçelerde yaşayan nüfus 79,4 milyon kişi (toplam nüfusun yüzde 93’ü), belde ve köylerde yaşayan nüfus yaklaşık 6 milyon kişi (toplam nüfusun yaklaşık yüzde 7’si.) Buna göre nüfusun yüzde 93’ünün kentlerde, yüzde 7’sinin kırsal kesimde yaşadığını söyleyebiliriz. Kırsal kesimde yaşayanların oranındaki bu düşüklük tarımsal üretimin ileride daha da sorunlu olacağının bir göstergesi olarak karşımızda duruyor.

85 milyonu aşkın nüfusun yüzde 38’i beş büyük ilde yaşıyor:

İstanbul, tek başına ülke nüfusunun beşte birine yakın bir nüfusu barındırıyor ve bu nüfusuyla Avrupa’nın pek çok ülkesinden fazla nüfusa sahip bulunuyor. Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya için de benzer durumlar geçerli.

Aşağıdaki tablo Avrupa ülkelerinin nüfuslarıyla Türkiye’nin beş büyük ilinin nüfuslarını bir arada gösteriyor ( kaynak: https://populationtoday.com/tr/)

Türkiye’nin yöneticileri, yakın zamana kadar ülkenin genç nüfusa sahip olmasıyla övünürler, yaşlanan Avrupa’ya, bizi de aralarına almaları gerektiği mesajını verirken, üretim yapacak gençlere ihtiyaçları olacağını öne sürerek bu konuyu da vurgularlardı. Bu görünüm değişiyor, Türkiye yavaş yavaş yaşlanıyor:

2007’de ülkenin ortalama yaşı 27 – 28 iken, 2023’de 33 – 35 arasına yükselmiş bulunuyor. Kuşkusuz bu ortalamalar yine de genç yaş ortalaması olarak kabul edilebilir ama nüfusun giderek yaşlandığı da bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.

Suriyeli sığınmacılar başı çekiyor

2023 sonu itibarıyla Türkiye’de yaşayan sığınmacı sayısı Göç İdaresi Başkanlığınca yaklaşık 4,7 milyon kişi olarak açıklamış durumdadır. Bunlar içinde en yüksek nüfus Suriyeli sığınmacılardır, onları Afganlar ve Iraklılar izliyor. Ayrıca Türkiye’de yaşayan yaklaşık 1,6 milyon yabancı nüfusun içinde en yüksek sayıya sahip olanlar Iraklılardır. Onları Afganlar, Almanlar ve Türkmenler izliyor.

Özetle şunları söyleyebiliriz: (1) Türkiye’de nüfus artış hızı düşüyor. (2) Türkiye nüfusu yaşlanma sürecine girmiş bulunuyor. (3) Erkek nüfus, kadın nüfusun az da olsa önünde görünüyor. (4) İnsanların yüzde 90’dan fazlası kentlerde yaşıyor. (5) Türkiye’de 85,4 milyonluk nüfusa dâhil olmayan 4,7 milyon sığınmacı yaşıyor."