Şirketlerin kanayan yarası: Yetenek açığı

Dünya genelinde neredeyse tüm şirketlerin son yıllardaki en büyük derdi, işin çok ancak yetenekli işçinin az olması. Yetenek açığı olarak tanımlanan bu durumun Türkiye'deki hali diğer dünya ülkelerinden biraz daha kötü. İşte ayrıntılar...

YAYINLAMA
GÜNCELLEME
Şirketlerin kanayan yarası: Yetenek açığı

Türkiye, ekonomisini düzeltmeye ve güçlendirmeye çalışırken bir yandan da dünya ortalamasının üzerinde olan bir yetenek açığı sorunu yaşıyor. 

BBC Türkçe'de yer alan habere göre son yıllarda Türkiye’den göç eden nitelikli işçilerden biri olan 30 yaşındaki robot programcısı Göker Akgün, iyi programcıların her zaman iş dünyasında arandığını ancak “ekonomik ve psikolojik olarak yeterli değer verilmediğini” söylüyor.

Günümüzde bu yetenek açığını kapatabilecek nitelikli işçileri ülkerinde görmek isteyen devletler kıyasıya bir yarış içerisinde. Bunun en temel nedeni ise işin çok ancak yetenekli insanın az olması... 

Araştırmalar iş dünyasında yetenek açığının, işveren ve ülke ekonomilerini tedirgin edecek bir şekilde her yıl düzenli bir şekilde arttığını ortaya koyuyor. ManpowerGroup Yetenek Açığı Raporu’na göre, dünya genelinde her 4 şirketten 3’ü yetenek açığı yaşıyor.

Yetenek açığı nedir?

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Berlin Temsilcisi Alper Üçok, "bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği; kabiliyet" olarak tanımlanan yetenek kavramının her geçen yıl değiştiğini söylüyor.

Geçmişte “mesleki eğitime sahip olması ya da çıraklık eğitiminin bulunmasının” yetenek için yeterli olduğunu belirten Üçok, günümüzde bunun yeterli olmadığını söylüyor.

Üçok ile aynı görüşü paylaşayan ManpowerGroup Türkiye Genel Müdürü Feyza Narlı ise artık “dijital kasların güçlü olması gerektiğine” ve bu noktada “insan-makine” ilişkilerine dikkat çekerek diplomaların da tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.

Narlı, “iyi bir cerrahın tıbbi bilgisinin yanı sıra ilgili otomasyonu kullanabilecek, cihazları yönetebilecek bilginin” de olması gerektiğini örnek veriyor.

Türkiye’de ve dünyadan örnekler

2006'dan beri küresel çapta “Yetenek Açığı Raporu” hazırlayan ManpowerGroup verilerine göre, geçen yıl yetenek açığı oranı yüzde 77 ile 17 yılın en yüksek seviyesindeydi. 2024 yılı yetenek açığı beklentisine göre ise kısmi bir düşüşle küresel çapta yüzde 75 olması bekleniyor. Ancak Türkiye’nin yetenek açığı artmaya devam ediyor.

2023'te 41 ülke içerisinde 34. sırada ve küresel ortalamanın altında yer alan Türkiye’nin, bu sene küresel ortalamanın üzerinde yer alarak 22. sırada olması bekleniyor.

Bu artışta yatırımların artması ve değişen ihtiyaçlarla birlikte beyin göçüne dikkat çekerek Narlı, "Gelişen sektörler, dünya trendleri, teknolojiler ihtiyaçların her yeni gün değişimini de beraberinde getiriyor ve ülkemizde yatırımlar açısından baktığımızda da dijital ve sürdürülebilirlik temelli projelerin yatırımlarında artış hedefleniyor. Bunun gibi gelişmeler de yetenek ihtiyacının kapsamını genişletiyor ve açığı derinleştiriyor" değerlendirmesini yapıyor.

Türkiye’deki sektörel yetenek açığı beklentileri ise, yüzde 78 ile taşımacılık, lojistik ve otomotiv; tüketim ürünleri ve hizmetleri ile; sağlık ve yaşam bilimleri en fazla yeteneğe ihtiyaç duyulan sektörler olarak yer alıyor.