Veri toplama nedir, ne işe yarar?..

Hilmi DEVELİ
Hilmi DEVELİ EKONOMİDE SATIR ARASI

Günümüz dünyasında veri kavramı çok önemli bir yere sahiptir.

Artık neredeyse herkes, her şey veri üretebilir, veri toplayabilir hale gelmiştir.

Bu da günümüzde popülerleşen ‘Büyük Veri’ kavramını oluşturmuştur.

Üretilen verilerin etkin bir şekilde kullanılması, yönetilmesi ile birlikte büyük, önemli çalışmalar ortaya konulabilmektedir.

Teknolojinin çok gelişmediği dönemlerde veriler sahada yavaş bir şekilde toplanmaktaydı.

İnsanlar bir çalışma yapmak istediğinde çalışma yerine giderek gözlem yapıp veri toplayıp sonrasında çalışmaya başlıyorlardı.

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle yürütülecek çalışmalar sensörlerden, uydulardan, sinyallerden alınan verilerle hızlı ve yüksek doğrulukta toplanıp yürütülebilmektedir.

Veri toplama; “Kurulan sistematik bir şekilde hedeflenen değişkenler üzerine bilgi toplama ve ölçme işlemidir ve bu sayede, ilgili sorular yanıtlanıp sonuçları değerlendirebilir.

Araştırmanın veri toplama bileşeni, fizik ve sosyal bilimler, beşeri bilimler ve işletmeyi de içeren tüm çalışma alanlarında ortaktır” diye tanımlanıyor.

Bir başka tanıma göre; “Belirli bir amaç kapsamında bilgilerin elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemler.

Elde edilen bu veriler eşliğinde araştırmacının belirlediği sorun için en ideal çözümün bulunması hedefleniyor.”

Veriler toplumsal fayda ve toplum yararına araştırmalar için kullanıldığında büyük bir sosyal fayda yaratacağı açıktır.

Veri toplama türleri

1) Olay bazlı endüstriyel veri toplama sistemleri

2) Zaman bazlı endüstriyel veri toplama sistemleri.

Zaman bazlı veri toplama sistemlerinde, otomasyona sizin gireceğiniz zaman zarfları süreci içerisinde verileri kaydetmesini sağlıyorsunuz.

 Zaman aşımından sonra ise ekrana veriler bir çıktı halinde gelerek o süre içerisinde örneğin; basınç değeri değişimlerini anlamlı bir şekilde gözlemlemek mümkün.

Olay bazlı veri toplama sistemlerindeyse basınç yükseldiğinde, debi seviyesi taştığında sizlere uyarı veriyor.

Sistem verileri kaydederken beklenmedik olaylarla karşılaştığı zaman direkt olarak anlamlı çıktılar halinde uyarıları ekranınıza getirerek faciaların önlenmesini sağlıyor.

Endüstride Veri Toplama Teknolojileri

Uzmanlar, veri ekonomisi çağında ancak verisini yönetebilen ve güvenliğini sağlayabilen, müşterilerinin ve çalışanlarının kişisel verilerini koruyabilen şirketlerin, sürdürülebilir olabileceğini ve varlıklarını geleceğe taşıyabileceğini söylüyor.

Üretimden satışa, satış sonrasından, lojistik, taşımacılık, depolama ve tedarik zincirine kadar her alanda ve her operasyonda verilerin toplanması ve işlenmesi, üretimin takibi, karlılık, hız ve verimliliğin artırılmasında ‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’ öne çıkıyor.

Üretim aşamasında veri toplamak endüstride büyük kayıpların önlenmesinde önemli rol oynuyor. Baştan sona başarılı bir ‘Endüstriyel Veri Toplama’ sistemi kurduğunuzda yaşanabilecek tehlikeli durumlarda acil çözümler üreterek olaylara müdahale edilebiliyor.

 Veri toplama sistemi, sahada olan basınç, hava akımı, kapı açıklık süresi, debi seviyesi, su seviyesi ve ihtiyaç olabilecek her türlü ölçü verilerini veri tabanında tutar.

 Bu verilerse sistem yöneticisinin ekranına çıktı olarak gelir. Anlaşılamayan verileri anlamlı çıktılara dönüştüren ‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’, hem işletme yöneticileri hem de potansiyel müşterilere fayda sağlıyor.

Saha içerisinde işleyen prosesin kayıtlarının tutulması, saha hakkında detaylı bilgi almayı sağladığı gibi kaliteyi de artıyor.

Proseste ters giden veya eksik olan olaylara müdahale etmeye olanak sağlayan ‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’, üretimin aksamasını engelleyerek hataları telafi ediyor ve ürünlerin çok daha kaliteli hale gelmesini sağlıyor.

Ayarlanan seviyelerin dışına çıkıldığında da bu teknolojiler, hızlıca uyarıyor.

İşletmelerin Endüstri 4.0 yolculuğunda dijital dönüşümü ve sonunda ‘akıllı fabrikalar’a dönüşmesinin temel taşlarından biri de ‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’.

 Endüstri 4.0, özellikle üretim sürecinde fabrikalarda neredeyse insanlardan bağımsız olarak kendi kendilerini koordine ve optimize ederek üretim yapabilecek ‘akıllı fabrikalar’ demek.

 Dolayısıyla Endüstri 4.0’a, kısacası endüstrinin geleceğine giden yolun yapıtaşlarını ‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’ oluşturuyor.

Bu teknolojilerin en öne çıkanı ise OT / VT (Otomatik Tanıma ve Veri Toplama Sistemleri: AIDC-Automatic Identification and Data Capture) Teknolojileri; insan müdahalesi olmadan nesnelerin otomatik olarak tespiti, tanımlanması, nesneler hakkında bilgi toplanması, toplanan bu verilerin el ile saymadan bilgisiyar sistemlerine doğrudan giriş yapılmasını sağlayan tüm teknolojiler.

‘Endüstride Veri Toplama Teknolojileri’nin en büyük artısı izlenebilirlik sağlaması; çeşitliliğin yanı sıra ürünlerin, objelerin veya proseslerin (üretim, stoklama, satış, depolama, paketleme, sevkiyat vs.) daha rahat ve hatasız takip edilebilmesi, izlenebilmesi, daha net verilerin toplanabilmesi.

 Bir üretim tesisinde bir ürünün ne zaman üretildiği, hangi aşamalardan geçtiği, ne zaman sevk edildiği, ambara veya depoya ne zaman gönderildiği, o ürünün o an nerede olduğu gibi her türlü bilginin elde edilmesi mümkün olduğu gibi iade gibi işlemlerde geriye dönük izleme de yapılabiliyor. Tüm bu izlemelerde kısa zamanda kısa yoldan ‘doğru bilgiye’ ulaşılabiliyor.

Tamamiyle sektör bağımsız ve sistem odaklı olan bu sistem ve cihazlar ile ürünün üzerinde ne tür bir kimliklendirme işareti olursa olsun, ne tür bir sistemle izleniyor olursa olsun, her hal ve koşulda hatasız ve net bilgiye ulaşmak mümkün.

 Sağlanan hız, verimlilik, kalite, zaman ve maliyet tasarrufuyla birlikte bu da doğru stratejiye ulaşmak ve yüksek karları yakalamak demek.

Açık kaynaklardan derlediğim, veri toplama, toplanan verilerin işletmelerin yaşamında önemini anlatan bilgileri sizlerle paylaşmak istedim.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
İş zekâsı… 18 Nisan 2024
Yapay zekâ ve pazarlama 04 Nisan 2024
Yapay zekâ ve eğitim 07 Mart 2024